Jak uprawiać biodynamiczny ogród? Poznaj zasady!

Co to jest ogród biodynamiczny? Czy da się w dzisiejszych czasach żyć w zgodzie z naturą? Czy można mieć piękny ogród i pyszne owoce oraz warzywa bez używania chemicznych środków ochrony roślin? Okazuje się, że tak! Można prowadzić ogród biodynamiczny! Podpowiadam jak się za to zabrać!

Co to jest biodynamika?

Biodynamika to holistyczne, ekologiczne i etyczne podejście do rolnictwa, ogrodnictwa i żywności. Mówi ona, że ogród jest nierozerwalną częścią ekosystemu i powinien podlegać każdej z reguł obowiązujących w naturze. A to oznacza, że w takim ogrodzie dbamy o przestrzeganie praw przyrody i zachowanie równowagi biodynamicznej. Zasady i praktyki biodynamiki można stosować wszędzie, gdzie uprawia się rośliny, owoce i warzywa.

Nie jest to zadanie łatwe, ale czy w życiu zawsze trzeba szukać dróg na skróty i iść na łatwiznę?

Co to jest ogród biodynamiczny?

W ogrodzie biodynamicznym przestrzegamy zasad ogrodnictwa ekologicznego. Stosujemy jedynie naturalne środki ochrony roślin i metody nawożenia. Nie przekopujemy gleby, a jedynie płytko ją spulchniamy. Rośliny sadzimy w odpowiednim sąsiedztwie, opierając się na wiedzy o ich wzajemnym oddziaływaniu na siebie.

Prowadząc ogród biodynamiczny, przestrzegamy zasad biodynamiki. Stosujemy naturalne metody uprawy roślin w zgodzie z fazami księżyca i słońca, ponieważ one silnie oddziałują na rośliny, ich wzrost i rozwój.

Kalendarz fenologiczny w ogrodzie biodynamicznym

Także i kalendarz fenologiczny może być pomocny każdemu ogrodnikowi. Powstał on z obserwacji przyrody i wskazuje czas zakwitania roślin, które zostały podzielone na 3 części. Jak to działa? Otóż jak z całą pewnością zaobserwowaliśmy, każda roślina zakwita co roku o tej samej porze. Zatem mając stały punkt odniesienia, możemy zaplanować termin kwitnienia każdej rośliny w danym sezonie. W kalendarzu fenologicznym wyróżnia się aż 10 pór roku. Są to: przedwiośnie, wczesna wiosna, pełnia wiosny, wczesne lato, pełnia lata, późne lato, wczesna jesień, pełnia jesieni, późna jesień i zima:

  • Przedwiośnie następuje około 10 marca, co zwiastuje początek kwitnienia przebiśniegu czy leszczyny.
  • Około 28 marca nadchodzi wczesna wiosna, na co wskazuje kwitnienie mniszka lekarskiego, wierzby, wiśni i forsycji.
  • Rozkwitnięcie bzu, zwanego lilakiem pospolitym oraz kwitnienie kasztanowca i jabłoni zwiastuje około 7 maja pełnię wiosny.
  • Wczesne lato nadchodzi 5 czerwca wraz z kwitnieniem dzikiego bzu czarnego i traw łąkowych oraz dojrzewaniem truskawek i poziomek.
  • Miesiąc później, około 5 lipca rozkwita lipa i zaczynają dojrzewać wiśnie, a to jest zwiastunem pełni lata.
  • Na nadejście późnego lata w dniu 9 sierpnia wskazuje początek koszenia owsa i żyta.
  • O wczesnej jesieni w okolicach 30 sierpnia informuje nas całkowite rozkwitnięcie zimowitu jesiennego i wrzosu oraz dojrzewanie gruszek i owoców czarnego bzu.
  • Pełnia jesieni następuje około 30 września w okresie przebarwiania się liści kasztanowca zwyczajnego.
  • Natomiast moment początkowy masowego opadania liści i winobranie zwiastują nieuchronne nadejście później jesieni w dniu 24 października.
  • Od około połowy listopada następuje zima. Wówczas kwitnie ciemiernik.

Co to jest kalendarz biodynamiczny?

Kalendarz biodynamiczny, zwany także księżycowym, to taki, który podporządkowany jest cyklom życia roślin i zwierząt oraz wpływowi kosmosu. Czasem nie zdajemy sobie sprawy z tego, że każde położenie słońca oraz faza księżyca oddziałują na rośliny. Oznacza to, że prawie każda z prac w ogrodzie biodynamicznym będzie podporządkowana pewnym normom i zasadom. Zostały one uporządkowane w kalendarzu biodynamicznym. Często znajdziemy w nim wytyczne na każdy dzień. To cenna skarbnica porad dotyczących sadzenia i siewu roślin oraz wykonywania innych prac ogrodniczych. Zostały w nim określone idealne momenty zbioru warzyw, ziół i owoców.

W każdym roku kalendarzowym słońce i księżyc przechodzą przez 12 faz, które znamy jako znaki zodiaku.

Kalendarz biodynamiczny to świetna podpowiedź dla ogrodników-amatorów i ogrodników pasjonatów. Rośliny podzielono na 4 zasadnicze grupy, które zostały przyporządkowane konkretnym znakom zodiaku. Fazy słońca i księżyca oddziaływają na rośliny pozytywnie lub negatywnie. Dlatego też tak istotne jest stosowanie się do zawartych w kalendarzu księżycowym porad. Pozwala on dopasować prace ogrodowe i zabiegi pielęgnacyjne do danej fazy księżyca lub słońca. A dzięki temu wspomagamy wzrost roślin, zwiększamy ich plony lub poprawiamy wygląd.

Wpływ księżyca na wzrost roślin

Zastanawiasz się, w jaki sposób księżyc i słońce oddziałują na wzrost roślin? Otóż każdego miesiąca księżyc wykonuje obrót wokół ziemi. Zawsze są to 4 cykle: nów, pierwsza kwadra, pełnia i ostatnia kwadra. Zgodnie z zasadami, które możemy znaleźć w kalendarzu biodynamicznym w 1 dzień przed nowiem i pełnią oraz w pierwszy dzień po nowiu i pełni rośliny wykazują wysoką wrażliwość. Wobec tego w tym czasie lepiej zaniechać prac pielęgnacyjnych. Od nowiu aż do pełni księżyca rośliny się rozwijają. Obserwujemy ich intensywny wzrost. Jest to idealny moment na siew i sadzenie roślin jednorocznych i dwuletnich. W pierwszej kwadrze natomiast siejemy i sadzimy rośliny owocujące ponad ziemią. A rośliny wieloletnie i trawiaste lepiej sadzić w okresie drugiej kwadry. To świetna chwila na zbiór naziemnych warzyw, a także owoców, kwiatów, ziół oraz szczepienie i przesadzanie drzewek owocowych. Podobno rośliny zebrane w tym okresie nie tylko lepiej się przechowują, ale także są smaczniejsze i bardziej soczyste.

W czasie od pełni do nowiu najlepiej rozwijają się znajdujące się pod ziemią części roślin. To niezwykle istotny okres dla dobrego owocowania. W III kwadrze księżyca sadzimy krzewy i drzewa, a także rośliny okopowe owocujące pod ziemią. Zbieramy korzenie ziół i podziemne plony warzyw. Jest to także doskonały moment, by przesadzać rośliny wieloletnie takie jak byliny czy rośliny cebulowe. W ostatniej IV kwadrze księżyca zaprzestajemy ingerować w rozwój roślin, ponieważ teraz intensywnie rozwijają się ich korzenie. To czas, kiedy można kontynuować zbiór plonów.

Jak znaki zodiaku wpływają na rośliny?

W kalendarzu księżycowym wyróżnia się cztery zasadnicze grupy roślin: owocowe, kwiatowe, liściowe i korzeniowe. Odpowiednie dni na zabiegi pielęgnacyjne danej grupy roślin określają przyporządkowane do nich symbole. Natomiast każde z 12 znaków zodiaków zostały podzielone na urodzajne i niepłodne. Do znaków zodiaku urodzajnych należą znaki ziemne, czyli: Panna, Byk, Koziorożec oraz znaki wodne, czyli: Ryby, Skorpion i Rak. Natomiast wśród znaków zodiaku niepłodnych wylicza się znaki ognia, czyli: Strzelca, Lwa, Barana, a także znaki powietrza tj.: Bliźnięta, Wodnika i Wagę. I tak w czasie gdy występują niepłodne znaki zodiaku, nie należy sadzić roślin. Ponieważ różnorodne czynniki oraz niedobory wody doprowadzą do osłabienia ich rozwoju i wzrostu. I tak podczas panowania znaków ognia najlepiej usuwać chwasty, oczyszczać rośliny z uszkodzonych lub chorych części, zbierać owoce i nasiona, a także przekopywać glebę. Podczas cyklu znaków powietrza najlepszymi pracami w ogrodzie będą zbiór kwiatów i roślin zielonych, cięcia krzewów i drzew, a także napowietrzanie i okopywanie gleby. Podczas panowania znaków urodzajnych, według kalendarza księżycowego, można rozpocząć sadzenie i siew roślin, by zwiększyć szansę na obfite plony. Nie jest to najlepszy czas na zbiory, szczególnie roślin zielonych.

Ogród biodynamiczny – naturalne metody uprawy

W ogrodzie ekologicznym staramy się stworzyć roślinom optymalne warunki do ich rozwoju poprzez aktywność biologiczną oraz podwyższanie i utrzymywanie żyzności gleby. A dzieje się to dzięki wykorzystywaniu preparatów biodynamicznych, używaniu deszczówki i własnego kompostu czy ściółkowania. Innymi zasadami prowadzenia ekologicznego ogrodu biodynamicznego są płodozmian i dobre sąsiedztwo roślin.

Sąsiedztwo roślin w ogrodzie warzywnym

Czasem nie zdajemy sobie sprawy z prostej zależności dotyczącej sadzenia różnych roślin i warzyw na jednej grządce. Jedynie odpowiednio dobrane rośliny ułatwiają swój wzajemny wzrost, zapewniają obfitsze plony oraz odstraszają niektóre szkodniki czy nie dopuszczają do rozwijania się chorób.

Na przykład, jeśli chcemy zwabić owady zapylające rośliny, posadźmy łubin. Nagietek lekarski podczas kwitnienia wydziela etylen, dzięki czemu przyczynia się do bujniejszego kwitnienia, a także przyspiesza dojrzewanie owoców. Nie zapomnijmy też o dobroczynnym wpływie roślin zielarskich na warzywa. Warto też wiedzieć, że są takie rośliny, które niekorzystnie wpływają na inne rośliny. I tak na przykład peonie czy zawilce lepiej posadzić daleko od krzewów owocowych.

Kompostownik w ogrodzie biodynamicznym

W każdym ogrodzie powinien znajdować się kompostownik, szczególnie już w tym ekologicznym. Przecież własny kompostownik pozwala zmniejszyć liczbę śmieci w gospodarstwie domowym. Ponieważ do kompostownika wrzucamy nie tylko zdrowe części roślin, ale również organiczne i bezmięsne odpadki kuchenne. Odpowiednio przygotowany kompost jest świetnym, naturalnym nawozem. I tak posiadając własny kompostownik w ogrodzie, oszczędzamy podwójnie, bo nie płacimy za wywóz dodatkowych śmieci i nie musimy kupować kompostu.

Naturalne środki ochrony roślin w ogrodzie biodynamicznych

Jest wiele roślin, z których możemy przygotować wyciągi i gnojówki. A one świetnie sprawdzają się jako naturalny nawóz czy oprysk ogrodowy oraz do roślin balkonowych, tarasowych i domowych. Przykładowo z pokrzywy, skrzypu polnego czy mniszka lekarskiego możemy samodzielnie przygotować naturalne środki ochrony roślin. Czy wiesz, że wyciąg z czosnku zwalcza mszyce, przędziorki, choroby grzybowe i bakteryjne, a gnojówka ze skrzypu dostarcza optymalnej dawki minerałów i eliminuje choroby grzybowe?

W ogrodzie ekologicznym zamiast chemicznych środków ochrony roślin stosuje się nawozy naturalne, czyli: kompost, obornik, nawozy zielone czy gnojówkę. Wśród nawozów uzupełniających wyróżnia się nawozy organiczne i nawozy mineralne. Nawóz organiczny to organiczne odpady z gospodarstwa domowego, humus, kora drzew i trociny. Natomiast nawozy mineralne to mielone skały. Można wśród nich wymienić bentonit, dolomit, wapno węglanowe, kredę nawozową czy boraks. Nawozami potasowymi są popiół drzewny, skały fosforytowe czy kainit. W naturalnym cyklu rozwoju roślin wybieramy jedynie naturalne środki zasilania i ochrony roślin, a także nawozy zielone takie jak lucerna chmielowa, kończyna biała czy łubin żółty. Ponadto ich zadaniem jest wzmocnienie odporności roślin na szkodniki, poprawa jakości gleby oraz wspomaganie pożytecznych organizmów. Do użyźniania ziemi stosujemy jedynie naturalny kompost.

Ściółkowanie gleby – dlaczego jest istotne w ogrodzie biodynamicznym?

Do ściółkowania w ogrodzie biodynamicznym wybieramy liście, korę ogrodową, skoszoną trawę czy kompost. Zabieg ten przeciwdziała występowaniu chwastów, ogranicza parowanie ziemi, czyli dba o jej nawilżenie, a także ogranicza ryzyko występowania szkodników. Pamiętajmy także, by nie sadzić roślin zbyt często. Odpowiednia cyrkulacja powietrza w ogrodzie chroni przed występowaniem chorób grzybowych.

Płodozmian, czyli nie doprowadź do wyjałowienia gleby!

Płodozmian jest to unikanie sadzenia roślin z tej samej grupy w danym miejscu w warzywniku. Dlaczego? Jest wiele powodów. Po pierwsze w ziemi mogą pozostać mikroorganizmy groźne dla danego gatunku lub mogło nastąpić wyjałowienie jej z substancji odżywczych.

Podlewanie roślin w ogrodzie biodynamicznym

Podlewanie to jedna z ważniejszych spraw, jeśli chcemy mieć piękny ogród. Rośliny należy podlewać wczesnym porankiem przed wystąpieniem pełnego nasłonecznienia. Do podlewania używamy odstanej deszczówki (w ten sposób oszczędzamy na rachunkach za wodę). Staramy się nie podlewać roślin wieczorem, ponieważ takie działanie może doprowadzić do rozwoju chorób grzybowych.

 

Ogród biodynamiczny

Jak eliminować chwasty w ogrodzie biodynamicznym?

Po prostu usuwamy je ręcznie. Warto jednak podkreślić, że ogród biodynamiczny to mądra uprawa roślin. Ponieważ odpowiednie działania mogą zminimalizować ilość chwastów. Wśród takich działań zapobiegawczych wyliczyć można: kompostowanie, dobór i sąsiedztwo roślin, uprawa roślin odchwaszczających czy ściółkowanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *