Malina – uprawa w ogrodzie, ciekawostki, zalety spożywania

Soczyste słodkie i kwaśne owoce malin (Rubus Idaeus) warto wykorzystać w codziennych posiłkach. Poznaj właściwości zdrowotne i odmiany malin. Przygotowałam obszerny poradnik, z którego dowiesz się jak uprawiać, sadzić i przycinać maliny w domowym ogródku. Mam nadzieję, że zainspiruję Cię do ich posadzenia, wykorzystywania w kuchni oraz w domowych przetworach.

 

Malina – poznaj bliżej tę niezwykłą roślinę

Malina to krzew z rodziny różowatych Rubus Idaeus, który dostarcza nam pysznych i zdrowych owoców w kolorze czerwonym, białym, żółtym, purpurowym czy czarnym. Od wieków stosowane są w celach leczniczych, kosmetycznych i odżywczych. Sok z malin i napar z suszu znajduje zastosowanie jako domowy lek na przeziębienie i grypę, dzięki zawartości witaminy C. Te pyszne owoce łączą w sobie słodycz i kwasowość, są skarbnicą naturalnych kwasów, witamin, minerałów i błonnika. Istnieje mnóstwo odmian maliny, które mogą owocować latem lub jesienią. Dlaczego warto posadzić maliny w swoim ogrodzie, jak je pielęgnować i do czego użyć owoców maliny?

Malina uprawa i stanowisko

Maliny to krzewy owocowe do przydomowego ogrodu, które znalazły się również w moim sadzie. Lubią żyzną i dobrze przepuszczalną glebę. Choć zniosą zacienione stanowisko, to zdecydowanie bardziej obfite zbiory uzyskasz, sadząc je na nasłonecznionym miejscu w ogrodzie. Niektóre odmiany malin, szczególnie te owocujące latem potrzebują podparcia.

Uprawa malin: podlewanie i nawożenie

Podobnie jak w przypadku większości krzewów jagodowych – nawożenie i podlewanie, szczególnie wiosną, latem i jesienią, gdy opady są niewielkie, zapewni większe plony. Warto pamiętać, że do optymalnego wzrostu potrzebują dobrej cyrkulacji powietrza oraz osłony przed wiatrem. Dobrym pomysłem jest ściółkowanie krzewów malin, co pozwoli im zachować optymalną wilgotność oraz ograniczy rosnące wokół chwasty. Nie zapomnij dostarczyć im również kilku centymetrów kompostu lub obornika. Kiedy zawiążą owoce, przykryj krzewy malin siatką, by zabezpieczyć je przed zjadaniem przez ptaki.

Uprawa malin: przycinanie

Dlaczego wszystkie krzewy malin wymagają corocznego przycinania? Maliny są bylinami, jednak owocują na pędach tegorocznych lub dwuletnich, dlatego warto wiedzieć, jaką odmianę posiadamy, aby odpowiednio wykonać cięcie malin:

  • Najczęściej maliny owocujące jesienią przycinamy późną zimą (w lutym), skracając wszystkie pędy do poziomu gruntu, bo rośliny te owocują na nowych pędach.
  • Maliny owocujące latem najlepiej przycinać zaraz po zbiorze. W ich przypadku wybierz 6-8 najsilniejszych pędów, które pozostawisz, a pozostałe wytnij przy pomocy sekatora. Wybierz oddalone od siebie pędy, aby zapewnić im odpowiednią ilość światła i powietrza.

Przycinanie malin to prosty zabieg kosmetyczny, który zapewni większe owce i bardziej obfite plony.

Uprawa malin: choroby i szkodniki

Wśród najpopularniejszych chorób i szkodników malin w Polsce wyliczyć można choroby mykoplazmatyczne i wirusowe, takie jak:

  • Żółta plamistość liści maliny, która objawia się żółknięciem liści, a w efekcie hamuje wzrost i rozwój krzewu maliny.
  • Chloroza nerwów liści maliny – przenoszony jest przez larwy mszycy malinowej, a objawia się nieregularnymi żółtymi plamami na liściach, zniekształcone i nierozwinięte liście.
  • Kędzierzawka maliny objawia się marszczeniem i zwijaniem liści, a przenoszą go dwa gatunki mszyc występujące na malinach.
  • Karłowatość maliny powoduje mykoplazma, która objawia się porażeniem roślin, opóźnionym wzrostem i karłowaceniem pędów. Wirus przenoszą skoczki.

Najważniejszym krokiem w zwalczaniu chorób wirusowych malin jest systematyczne zwalczanie owadów, które przenoszą wirusy.

Do najpopularniejszych chorób grzybowych malin zaliczamy: zamieranie pędów malin, szarą pleśń, antraknozę maliny, białą plamistość liści maliny czy rdzę maliny.

Najpopularniejsze szkodniki malin niekorzystnie wpływają na owocowanie. A są to: Kistnik malinowiec, Kwieciak malinowiec, Krzywik maliniaczek, Przędziorek chmielowiec, Pryszczarek namalinek łodygowy czy Przeziernik malinowiec.

A więcej o tym, jak zwalczać szkodniki i choroby na malinach przeczytasz w artykule pt. Szkodniki i choroby malin oraz sposoby ich zwalczania.

Uprawa malin: owoce

W jaki sposób sprawdzić, czy owoce maliny są gotowe do zbioru? Po prostu łatwo odchodzą od szypułki. Pamiętaj, że zerwane owoce nie przetrwają zbyt długo, dlatego zaplanuj wcześniej domowe dania i desery z malinami, wykorzystaj je również do przygotowywania pysznych domowych przetworów.

Nie myj malin bezpośrednio po zbiorze, jeśli zamierzasz je przechowywać przez kilka dni, aby nie spleśniały. Świeże maliny są doskonałym źródłem witaminy C, która wspiera układ odpornościowy i pomaga zwalczać infekcje.

Uprawa malin: odmiany

Malina ‚Benefis’® – polska, bezkolcowa i licencjonowana odmiana, którą wyróżnia odporność na choroby i mróz, duża plenność i sztywne oraz wygięte w łuk u wierzchołków pędy. Ma duże i stożkowe owoce z delikatnym nalotem. Obfite plony odmiany maliny „Benefis” można zbierać od połowy lipca do połowy września.

Malina ‚Beskid‚ – silnie rośnie i obficie plonuje. Ma wydłużone i duże czerwone owoce udekorowane połyskiem. Można się nimi zajadać od połowy lipca do połowy września.

Malina ‚Delniwa’® PBR to powtarzająca owocowanie polska odmiana deserowa. Najlepiej uprawiać ją pod osłoną. Ma smaczne i bardzo duże owoce w kształcie stożka.

Malina ‚Erika’ PBR – obficie owocuje i wymaga stosowania podpór. Ma lekko pomarańczowe i smaczne owoce o kwaśnym i orzeźwiającym smaku. To całkowicie mrozoodporny krzew o czerwono-pomarańczowych owocach, które zbieramy od sierpnia do października.

Malina ‚Glen Ample’ PBR – szkocka odmiana o sztywnych pędach, którą wyróżniają duże, kuliste i delikatnie omszone owoce. Obfite zbiory rozpoczynają się w sierpniu, a kończą na początku listopada.

Malina ‚Laszka’® – polska odmiana deserowa, która owocuje na pędach dwuletnich. Ma duże, twarde i smaczne owoce, które na krzewach pojawiają się od końca czerwca do początku sierpnia.

Malina ‚Poemat’ PBR – powtarzająca owocowanie odmiana o silnym wzroście. Daje duże i jędrne owoce o stożkowatym kształcie, które dojrzewają od sierpnia do listopada.

Malina ‚Pokusa’ PBR to polska odmiana o dużych i wydłużonych owocach, która powtarza kwitnienie. Jej pysznymi owocami można się zajadać od połowy sierpnia do początku listopada.

Malina ‚Polana’® – polska odmiana, która owocuje na jednorocznych pędach. Jest łatwa w uprawie, odporna na wirusy i powtarza owocowanie. Jej owoce dojrzewają od połowy sierpnia aż do listopada.

Malina ‚Polesie’® to kolejna polska odmiana, która powtarza owocowanie. Wyróżniają ją duże owoce w kształcie serca, które sprawdzają się do mrożenia i domowych przetworów. Jej owocami można się cieszyć od końca lipca do początku października.

Malina ‚Polka’ PBR – polska odmiana, która owocuje na pędach jednorocznych. Charakteryzuje się długim i obfitym owocowaniem. Delikatnie wydłużone owoce są duże i smakowite. Ich zbiór owoców następuje od końca lipca do końca października.

Malina ‚Polonez’ PBR – jedna z nowszych odmian deserowych, która powtarza owocowanie. Jest odporna na szkodniki i choroby, ma duże, jędrne i smaczne owoce. Owocuje od połowy sierpnia do połowy października.

Malina ‚Przehyba’® – polska odmiana, u której owoce pojawiają się na dwuletnich pędach. Daje obfite plony i jest odporna na choroby. Jej owoce mają stożkowaty kształt i są ogromne, mogą mieć nawet 5 cm wielkości. Jej obfite plony pojawiają się na krzewach od czerwca do początku września.

Malina ‚Radziejowa’ PBR – odmiana deserowa wyhodowana w Polsce, która wyróżnia się dużymi i smacznymi owocami. Duże i jędrne jagody pojawiają się na pędach dwuletnich od końca czerwca aż do końca sierpnia.

Malina ‚Sokolica’ PBR – owocująca na dwuletnich pędach polska odmiana deserowa, zaliczana do jednych z najplenniejszych. Ma duże i smaczne owoce o stożkowym kształcie. Wcześnie i długo owocuje, bo od czerwca aż do początku września.

Malina ‚Sweet Sunshine’® – niska i bezkolcowa malina karłowata, zwana maliną letnią, którą wyróżnia zwarty pokrój. Ma duże, soczyste i niezwykle pyszne owoce, których smakiem można się cieszyć od czerwca do sierpnia.

Malina ‚Tadmor’ PBR – odmiana nowozelandzka o szybkim wzroście i dużej plenności. Późno owocuje i może wymagać stosowania podpór.

Malina ‚Tulameen’ – kanadyjska odmiana o silnym wzroście i pysznych, twardych jagodach. Jędrne i aromatyczne owoce dojrzewają w połowie lipca.

Malina ‚Veten’ – norweska odmiana o sztywnych i wysokich pędach, która jest wrażliwa na mróz. Aromatyczne, smaczne i winne owoce pojawiają się w lipcu, a ich pysznym smakiem można się cieszyć do połowy września.

Malina czarna ‚Bristol’ – jedna z najlepszych czarnych malin, odmiana amerykańska o soczystych owocach średniej wielkości. Jej jagody dojrzewają od początku lipca do początku września.

Malina czarna ‚Jewel’ – deserowa odmiana maliny czarnej, o dużych owocach i szybkim wzroście. Jest odporna na choroby i przemarzanie. Ma duże, jędrne i słodkie owoce. Owocuje od połowy lipca do początku września na pędach dwuletnich.

Malina czarna ‚Litacz’® – polska odmiana maliny czarnej, którą wyróżniają sztywne i łukowate pędy, szybki wzrost i kuliste owoce. Wcześnie owocuje na pędach dwuletnich, a czas zbioru jej jagód przypada od końca czerwca do początku września.

Malina żółta ‚Fallgold’ – rzadka odmiana deserowa maliny, która ma żółte owoce, jest mało wymagająca i mrozoodporna. Wyróżnia się kulistymi, słodkimi, soczystymi i aromatycznymi jagodami i owocuje dwa razy w roku. Pierwszy zbiór maliny żółtej „Fallgold” na górnych pędach następuje w sierpniu, a drugi raz owoce pojawiają się wiosną na tych samych pędach tylko niżej.

Malina żółta ‚Golden Queen’ – popularna wśród ogrodników odmiana maliny o złoto-żółtych i smacznych owocach. Jest mrozoodporna i powtarza owocowanie. Latem jej owoce pojawiają się na pędach zeszłorocznych, a jesienią na tegorocznych.

Malina żółta ‚Poranna Rosa’ PBR – powtarzająca owocowanie i najpopularniejsza polska odmiana maliny żółtej. Ma duże i słodkie owoce o kulistym kształcie i w złoto-pomarańczowym kolorze. Smakiem jej pysznych owoców można cieszyć się od połowy września do połowy listopada.

Malina właściwości zdrowotne

Maliny to popularny, soczysty owoc, który dostarcza organizmowi witamin, minerałów i przeciwutleniaczy. Jedna filiżanka malin zapewnia ponad 50% minimalnego dziennego zapotrzebowania na witaminę C, która wspiera odporność i zdrowie skóry oraz pomaga w produkcji kolagenu. Zawierają mangan i witaminę K, które wpływają na zdrowie kości. Są cennym źródłem witaminy C i E, beta-karotenu, luteiny, selenu, likopenu, zeaksantyny oraz flawonoidów. Przeciwutleniacze te usuwają wolne rodniki z organizmu, które mogą powodować uszkodzenie komórek, a w efekcie przyczyniać się do różnorodnych problemów zdrowotnych. Zdaniem naukowców dieta bogata w przeciwutleniacze może pozytywnie wpływać na zdrowe mózgu, serca i układu nerwowego. Dostarczają organizmowi błonnika, dzięki czemu mogą zapobiegać otyłości, obniżać ciśnienie krwi i cholesterol. Regulują trawienie i zmniejszają ryzyko rozwoju cukrzycy, a także usuwają toksyny z organizmu.

Malina – uprawa w ogrodzie, ciekawostki, zalety spożywania najpopularniejszy blog ogrodniczy SposobyNaZycie.pl

Owoce malin zastosowania kulinarne

Istnieje mnóstwo sposobów, by wykorzystać maliny w kuchni. Można je podjadać bezpośrednio z krzewu. Doskonale sprawdzają się w domowych koktajlach i smoothie oraz jako dodatek do ciast, sałatek, mięs i deserów. Sama uwielbiam przygotowywać domowe przetwory, a z malin robię pyszne nalewki, konfitury, kompoty, syropy, soki czy wino. Choć najlepiej jadać je na świeżo, to warto wzbogacać nimi smak galaretek, jogurtu naturalnego czy muesli. Świetnie smakują w różnorodnych sałatkach lub w towarzystwie naleśników, lodów czy gofrów.

 

Zachęcam również do lektury artykułów pt.: Dereń jadalny – roślina ogrodowa o właściwościach leczniczych, Jagody goi – jak uprawiać w ogrodzie i dlaczego warto jeść oraz Świdośliwa – niezwykły krzew, który musisz mieć w ogrodzie.

 

Artykuł powstał przy współpracy z Akademią Roślin

Jedna odpowiedź do “Malina – uprawa w ogrodzie, ciekawostki, zalety spożywania”

Odpowiedz na „TomaszAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, sposobynazycie.pl może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.