Sposób na życiowy balans – rozmowa z Zuzanną Gasienica

Jak pogodzić obowiązki zawodowe z prowadzeniem domu? Jak nauczyć się odpoczywać? Jak odżywiać się zdrowo? Co wpływa na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne oraz jak zadbać o równowagę w naszym życiu. Strasznie mnie ciekawi ta tematyka. Dlatego zaprosiłam Zuzannę, która odpowiedziała na moje pytania związane z tą tematyką.

Zaprosiłam Zuzannę Gasienica, Pracownika Socjalnego, Pedagoga, pracującą w poradni zdrowia psychicznego i prowadzącą blog https://zdrowieipsychika.com.

Renata: Czy zgodzisz się ze mną, że aktualnie za dużo pracujemy, bierzemy na siebie zbyt wiele obowiązków i nie mamy czasu na sen i odpoczynek?

Zuzanna Gasienica: Zgodzę się z tym, że za dużo pracujemy i że bierzemy na siebie zbyt wiele obowiązków, co notabene najczęściej podyktowane jest naszymi zobowiązaniami finansowymi, aniżeli samą chęcią posiedzenia dłużej w pracy. Do tego dochodzi czas dojazdu do pracy i łatwo zbierze nam się 10 godzin poza domem. To oczywiście bez dodatkowych godzin pracy, czy obowiązków wynikających z roli bycia rodzicem, współmałżonkiem itd.

Również to, że nie mamy czasu na sen bądź odpoczynek jest poniekąd prawdą, chociaż ja uważam, że w głównej mierze wynika to z błędnych priorytetów niż z faktycznego braku czasu. Ludzie bowiem sami dokonują wyborów dotyczących tego, jak ma wyglądać ich czas po pracy, jak również to, o której mają się położyć, żeby się wyspać.

Zakładam, że są to wybory przemyślane i tak, np. kiedy wybieramy spędzić wieczór przy internecie i położyć się do łóżka o dwunastej w nocy, mamy świadomość tego, że okradamy swój organizm z bardzo cennego czasu, w którym on powinien się on regenerować.

Jeśli nie pracujemy na zmiany, jeśli nie cisną nas terminy ukończenia ważnego projektu lub inne losowe sytuacje, żaden serial, film ani Facebook nie powinien stanąć nam na przeszkodzie do uzyskania 8 godzin snu. Człowiek wyspany lepiej radzi sobie ze stresem, jak i jest odporniejszy fizycznie, co przekłada się na lepsze zdrowie.

Renata: Jak w tak szybko pędzącym świecie zadbać o równowagę między pracą i odpoczynkiem?

Zuzanna Gasienica: Moje podejście do tego tematu jest trochę niestandardowe. Pojęcie równowagi między pracą a odpoczynkiem (życiem prywatnym) nie ma dla mnie sensu, ponieważ sugeruje, że istnieje idealny stan, w którym można oddzielić jedno od drugiego. W rzeczywistości jednak, wraz z postępem technologii, ekspresowym stylem życia i większymi wymaganiami stawianymi nam przez pracodawców, granice pomiędzy pracą a życiem prywatnym coraz częściej się zacierają.

Większość z nas spala dużo energii na to, aby pogodzić potrzeby i oczekiwania codziennego życia w pracy i w domu, gdzie głównie chodzi o dokonywanie wyborów, które potencjalnie mogą zdenerwować lub urazić jedną albo drugą stronę.

Ja wyrobiłam w sobie kilka nawyków, które do tej pory sprawdzają się w moich staraniach o połączenie obowiązków zawodowych z życiem prywatnym w celu osiągnięcia tej równowagi.

Zacznij od wyznaczenia zdrowych granic na początku współpracy i naucz się podejmowania decyzji, które zmniejszają ryzyko urażenia jednej osoby, ale jednocześnie zaspokajają potrzeby osoby, na której się obecnie koncentrujesz. Po prostu zastanów się, co jest dla Ciebie ważniejsze. Ja, kiedy jest taka potrzeba, zgadzam się na zostanie w pracy maksymalnie do 2 godzin dłużej i nie przekraczam tej granicy. U mnie w pracy wiedzą, że nadgodzin w formie całej zmiany nie robię i dlatego nie jestem o nie pytana. Jeśli natomiast nie masz możliwości odmówienia szefowi i kultura Twojej firmy oczekuje od Ciebie pracy w Twoim czasie wolnym, będzie miało to negatywny wpływ na twoje życie rodzinne. Musisz podjąć decyzję — możesz szukać nowej pracy lub możesz kontynuować.

Po drugie, zawsze wykorzystuj, należącą Ci się przerwę, to bardzo ważne. U mnie jest to pół godziny i jeśli tylko nie pada, to zawsze wychodzę na spacer, gdyż mogę dzięki temu rozprostować nogi i oczyścić umysł.

Tu Cię zaskoczę i polecę … praktykę samoświadomości, w tym znajomość swojego ciała, jak i swoich emocjonalnych i psychicznych zasobów. Bardzo ważne jest, abyśmy mogli zidentyfikować i nazwać te rzeczy, które nas meczą, stresują, frustrują, złoszczą czy po prostu doprowadzają do tzw. białej gorączki. Wtedy o wiele łatwiej będziemy mogli znaleźć ich rozwiązanie.

Jeśli masz odwagę, to zapytaj swoich bliskich o zdanie na temat tego, jak radzisz sobie w łączeniu pracy z domem. Łatwo jest winić pracę, ale często to my decydujemy się zabrać pracę do domu. Jeśli dbasz o to, co myśli Twój partner lub dzieci, zapytaj ich o zdanie. Pozwoli Ci to sprawdzić, jak wpływają na nich Twoje decyzje i może coś zmienić. Nie pozwól na to, aby praca lub strach przed jej utratą, przysłoniła Ci inne, równie ważne aspekty Twojego życia.

Na koniec radziłabym uważać na skumulowany efekt długich godzin pracy, śledząc godziny pracy przez kilka tygodni lub miesięcy, a nie tylko dni. Weź również pod uwagę godziny spędzone na martwieniu się lub myśleniu o pracy podczas czasu wolnego. Ja w żadnym wypadku nie jestem idealna, ale u mnie zawsze wygrywa życie prywatne i czas dla siebie.

Renata: Przecież dla zdrowia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego potrzebujemy też sportu, choćby regularnych spacerów… Jak zadbać o zdrowie fizyczne swoje i najbliższych?

Zuzanna Gasienica: Zdrowie fizyczne to również dobrze dobrana i zbilansowana dieta, bogata w witaminy i minerały. Jeśli to Ty głównie gotujesz, po prostu stopniowo zacznij wprowadzać do posiłków więcej warzyw i produktów białkowych. Unikaj przyrządzania potraw smażonych. Nie kupuj przetworzonych produktów. Jeśli nie ma ich w domu, to nie będzie można ich zjeść.

Jeśli chodzi o aktywność fizyczną, to spacery są jak najbardziej wskazane dla wszystkich grup wiekowych. Nie wiem, czy wiecie, ale zawały serca odpowiadają rocznie za większą ilość zgonów niż nowotwory, o czym się oczywiście nie mówi. Siedzący tryb życia plus zła dieta i gotowe. Zamiast oglądać serial albo program rozrywkowy typu „taniec z gwiazdami” wieczorem, które nic nie wniosą do Twojego życia, zaproponuj dzieciom i mężowi spacer.

Świeże powietrze dobrze im zrobi przed snem, a i ty przy okazji skorzystasz. Pamiętaj również, że lepiej jest robić coś regularnie niż raz na tydzień. Nic nie da to, że w sobotę pójdziecie rodziną do parku na 5 godzin. Będzie fajnie, ale dla utrzymania zdrowia to za mało.

Dla mnie zawsze ważniejsze jest wyjście na spacer bądź pobieganie niż np. sprzątanie, czy nawet gotowanie. Nie mamy telewizora, bo to jest pożeracz mojego cennego czasu, którego mi nikt nie zwróci. Tutaj, tak jak i w każdym innym aspekcie życia liczą się Twoje świadome wybory i chęć do zmian i do polepszenia samopoczucia i zdrowia sobie i swoim bliskim.

Renata: Czy masz własne sposoby na zdrowe, pyszne i ekspresowe dania, które można przygotować własnoręcznie w kilka chwil?

Zuzanna Gasienica: Mam i zazwyczaj są to bardzo proste potrawy z mnóstwem świeżych warzyw. Ani ja, ani mój partner nie jesteśmy zbyt wymagający, jeśli chodzi o jedzenie. Główną zasadą, którą się kierujemy, to żeby jeść stosunkowo zdrowo. Reszta jest dla nas mało istotna. U nas najczęściej na stole gości mięso z indyka. Czerwonego mięsa nie jemy za często, chyba że od czasu do czasu w postaci wędliny.

Mięso z indyka ma tę zaletę, że jest błyskawiczne w przygotowaniu. Zazwyczaj robię je w postaci stir – fry z dodatkiem warzyw. Do tego surówka z kapusty włoskiej, która jest skarbnicą witamin, składników mineralnych i cennego błonnika.

Bardzo często również przyrządzam humus, gdyż jego głównym składnikiem jest pasta sezamowa, czyli tahini, najbogatsze źródło cynku. Do tego pokrojony seler, papryka, strączki groszku cukrowego i przekąska gotowa. Jeśli stir – fry się znudzi, to robię „zawijasy”, czyli roladę z tortilli. Tortillę kupuję ze sprawdzonej firmy, gdzie nie ma zbędnych dodatków w postaci np. propionianu wapnia (E282). Rozkładam 6 płatów tortilli na dużej blasze, układam warstwami to, co akurat mam pod ręką (wcześniej ugotowany lub uduszony kurczak, ser żółty, papryka lub inne dodatki), zawijam w duży rulon i wkładam do piekarnika na 15 minut (175 stopni). Wyjmuję, kroję i gotowe. Super do pracy.

Renata: Dlaczego ludzie aktualnie mają trudności z radzeniem sobie z problemami?

Zuzanna Gasienica: To jest temat nieustannych rozmów z kolegami z mojego zespołu. Niektórzy z nich mają ponad trzydziestoletnie doświadczenie w pracy z ludźmi z zaburzeniami psychicznymi i nie pamiętają, aby 20 – 30 lat temu spotykało się tyle przypadków zaburzeń na tle emocjonalnym. Konkluzja, do której dochodzimy raz po raz, jest taka, że ludzie, począwszy od najwcześniejszych lat, nie są uczeni jak radzić sobie z emocjami, już nie mówiąc o braniu za nie odpowiedzialność.

Emocje bowiem odpowiadają za to, jak postrzegamy świat wokół nas i jak odporni psychicznie jesteśmy. Jeśli nie nauczymy dziecka cierpliwości, kiedy dorośnie, wszystko będzie chciał „na wczoraj”, jeśli nie nauczymy go, jak przyjąć konstruktywną krytykę, jako dorosły człowiek nie będzie w ogóle potrafił poradzić sobie z żadnymi słowami krytyki. Jeśli jako rodzice dużo pracujemy, nie spędzając czasu z dzieckiem, będzie miało ono trudności z zaakceptowaniem siebie i z poczuciem własnej wartości.

Również społeczeństwo się zmienia i wydaje mi się, że jesteśmy teraz w stanie zaakceptować o wiele więcej niż np. w czasach komuny, gdzie nie wyobrażam sobie, aby nauczyciel musiał się bać uczniów.

Zależności jest co niemiara i trudno na szybkiego je wszystkie wymienić. Chodzi tu o to, że ludzie tracą wartości i chcą magicznego rozwiązania swoich problemów, w które notabene w większości przypadków sami się wplątali. Do tego dochodzą używki, dzięki którym ludzie mają się podobno lepiej czuć, np. palenie trawki, alkohol lub inne narkotyki. Ludzie nie rozumieją, że jeśli potrzebują chemikaliów, żeby odprężyć, zrelaksować albo zasnąć, to coś jest nie tak i powinni poważnie zastanowić się nad tym, dlaczego potrzebują używek. Tu jednak wraca poprzedni punkt, że ludzie w dzisiejszych czasach są niecierpliwi i chcą polepszenia symptomów już.

Renata: Jak warto odpoczywać, by uczyć się i pracować bardziej wydajnie?

Zuzanna Gasienica: Odpoczywać — zdecydowanie aktywnie i zdecydowanie na świeżym powietrzu. Jednakże nie zapominajmy, że najlepszym odpoczynkiem dla ciała i umysłu jest sen. Spać należy chodzić przed 22, gdyż wtedy najlepiej się wysypiamy. Nie polecane jest picie kawy po południu, bo należy pamiętać, że kofeina może utrzymywać się w naszym organizmie do 8 godzin. Tak więc, jeśli wypijesz kawkę o 18.00, to do północy będziesz się przewracać z boku na bok. Popołudniowa kawa również powoduje przerywany sen, co oczywiście ma negatywny wpływ na jego jakość. Od dawna wiadomo, że człowiek wyspany funkcjonuje o wiele lepiej na wszystkich płaszczyznach. Jeśli pracujesz z domu i czujesz znużenie, bardzo polecana jest półgodzinna drzemka. To nie jest strata czasu. Spróbuj, a przekonasz się, że czasami te pół godziny może dodać Ci energii do dalszej pracy.

Renata: Jak godzić mnóstwo obowiązków rodzinnych, zawodowych i hobby?

Zuzanna Gasienica: To jest dosyć trudne pytanie, bo odpowiedź musiałaby uwzględnić dużo zmiennych. Powiem więc ogólnie. Niektórzy ludzie lubią robić listy zadań do wykonania, niektórzy planują każdy ruch swój i swojej rodziny. Na przeciwnym końcu tego spektrum mamy takich, którzy nie wiedzą za bardzo, co się dzieje w ich domu, życiu i im to nie przeszkadza. Najlepszym wyjściem jest trzymanie się środka i robienie tak, żeby Tobie i Twojej rodzinie było dobrze.

Ludzie mają jednak tendencję do zaniedbywania relacji rodzinnych znacznie częściej niż swoich obowiązków zawodowych, tak więc każdy powinien sobie sam odpowiedzieć na pytanie: gdzie jest jego serce. Czy w pracy, czy przy rodzinie? Zależy od osobowości, celów, pragnień. Każdy z nas jest inny i ma inne spojrzenie na świat.

A hobby, najlepiej jak mąż i żona mają podobne, ale nie koniecznie, bo czas spędzony osobno też jest ważny i może mieć zbawienny wpływ na nasze samopoczucie. Najlepiej jest ustalić sobie konkretny czas na pielęgnowanie swojego hobby i jeśli jest taka potrzeba wymieniać się obowiązkami z partnerem, aby każdy miał czas dla siebie.

U singli czy par bez dzieci nie widzę problemu, gdyż zależy to już tylko i wyłącznie od nich samych.

Renata: Bardzo dziękuję za miłą rozmowę i cenną wiedzę, którą się z nami podzieliłaś.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, sposobynazycie.pl może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.