Wszystko, co warto wiedzieć o stresie oksydacyjnym

Stres oksydacyjny to zaburzenie równowagi pomiędzy wolnymi rodnikami a przeciwutleniaczami w organizmie. Wolne rodniki to cząsteczki zawierające tlen o nierównej liczbie elektronów, dzięki czemu łatwo wchodzą w reakcje – nazywane utlenianiem – z innymi cząsteczkami, które mogą być dla organizmu korzystne lub szkodliwe. Co powinieneś wiedzieć o stresie oksydacyjnym?

Co to są wolne rodniki?

Wolne rodniki to niestabilne cząsteczki, które uszkadzają komórki w całym ciele, a proces ten nazywa się stresem oksydacyjnym. Długotrwale zachodzące zjawisko może doprowadzić do nieprawidłowego funkcjonowania komórek i tkanek, a w efekcie niszcząc nasze DNA, mogą przyczynić się do rozwoju chorób oraz przyspieszania procesów starzenia.

Dlatego tak istotne, w celu zapewnienia ochrony przed stresem oksydacyjnym, jest połączenie zdrowego stylu życia oraz unikanie przyczyn, które ułatwiają wnikanie wolnych rodników do organizmu.

Co to jest stres oksydacyjny?

Stres oksydacyjny to zaburzenie równowagi pomiędzy wolnymi rodnikami i przeciwutleniaczami w organizmie.

Co to są antyoksydanty?

Przeciwutleniacze to naturalne substancje, które neutralizują lub usuwają wolne rodniki z organizmu. Należą do nich witaminy A, C i E, beta-karoten, flawonoidy, karotenoidy, polifenole, koenzym Q10, likopen, zeaksantyna, luteina, mangan, cynk i selen.

Czynniki, które przyczyniają się do wytwarzania wolnych rodników

Wolne rodniki są produktem ubocznym zużycia energii w mitochondriach, które wytwarzają energię w komórkach. Również styl życia oraz czynniki środowiskowe mogą przyczynić się do zwiększonej produkcji wolnych rodników w organizmie, a należy wśród nich wymienić:

  • spożywanie zbyt dużej ilości cukru, kalorii czy przetworzonej żywności;
    za mało sportu lub zbyt intensywne ćwiczenia (ponad 60 minut aktywności fizycznej dziennie uważa się za nadmierne, a mniej niż 30 minut pięć razy w tygodniu to za mało);
  • nadmierne spożywanie alkoholu zwiększa poziom cytokin, czyli cząsteczek zapalnych, które powodują stres oksydacyjny;
  • wdychanie dymu tytoniowego, który zawiera ponad 4 tysiące toksycznych substancji;
  • nadmierny stres wyzwala kortyzol, czyli hormon zwiększający stany zapalne;
  • promieniowanie jonizujące, czyli ekspozycja na słońce, promieniowanie rentgenowskie, urządzenia elektroniczne;
  • spożywanie potraw grillowanych, które zawierają wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne;
  • ekspozycja na pleśnie i grzyby, które mogą wytwarzać toksyny;
  • osłabiona detoksykacja jelit i wątroby, do której przyczynia się narażenie na rtęć, pestycydy czy nadmierne spożywanie cukru;
  • przewlekłe infekcje;
  • niedobór snu;
  • otyłość;
  • niektóre leki.

Jak rozpoznać stres oksydacyjny?

Oto kilka czynników, które mogą wskazywać na stres oksydacyjny w organizmie:

  • zmęczenie
  • zmarszczki
  • bóle mięśni i stawów
  • zaburzenia pamięci
  • pogorszenie wzroku
  • siwe włosy
  • drażliwość na hałas
  • podatność na infekcje
  • bóle głowy
  • zespół chronicznego zmęczenia
  • bezsenność
  • lęki

Jak chronić organizm przed stresem oksydacyjnym?

Okazuje się, że możemy chronić organizm przed stresem oksydacyjnym i przeciwdziałać powstawaniu wolnych rodników poprzez:

  • regularne dotlenianie organizmu i poprawne oddychanie, dzięki czemu usuwamy toksyny, cząsteczki zapalne i wolne rodniki z organizmu;
  • spożywanie żywności bogatej w przeciwutleniacze, czyli różnokolorowych warzyw i owoców;
  • unikanie nadmiernego stresu;
  • ograniczenie spożywania słodyczy;
  • stosowanie ziół i przypraw takich jak kurkuma, rozmaryn, ekstrakt z pestek winogron, zielona herbata, imbir czy ostropest plamisty;
  • regularna i umiarkowana aktywność fizyczna;
  • unikanie palenia;
  • ochrona organizmu przed wpływem środków czystości, promieniowania czy toksyn;
  • stosowanie kremów zapewniających wysoką ochronę przeciwsłoneczną;
  • ograniczenie spożycia alkoholu;
  • regularne wysypianie się;
  • unikanie przejadania się;
  • zapobieganie infekcjom.

Wpływ stresu oksydacyjnego na organizm

Utlenianie to normalny i konieczny proces zachodzący w organizmie. Stres oksydacyjny powstaje, gdy następuje zaburzenie równowagi pomiędzy aktywnością wolnych rodników i przeciwutleniaczy. Zbyt duże nagromadzenie wolnych rodników w organizmie może uszkadzać DNA, białka czy lipidy, a w efekcie przyczyniać się do rozwoju stanów zapalnych, cukrzycy, nadciśnienia, miażdżycy, chorób serca czy nowotworów.

Nie da się całkowicie uniknąć ekspozycji na wolne rodniki i stres oksydacyjny. Jest jednak kilka zmian, które warto wprowadzić w codziennym stylu życia, aby zminimalizować ich wpływ na organizm. Najważniejszym z nich jest regularne dostarczanie przeciwutleniaczy w diecie. W tym celu najlepiej spożywać co najmniej 5 porcji dziennie różnokolorowych owoców i warzyw.

Wszystko, co warto wiedzieć o stresie oksydacyjnym

Organizm potrzebuje zarówno wolnych rodników, jak i przeciwutleniaczy. Są dwa proste sposoby, by zadbać o ich równowagę – zwiększyć ilość spożywanych przeciwutleniaczy oraz wprowadzić zmiany w stylu życia, by ograniczyć możliwość wystąpienia stresu oksydacyjnego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wszystkie komentarze są własnością ich autorów. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść wpisu. Jeżeli wynikną z tego konsekwencje prawne, sposobynazycie.pl może przekazać wszelkie informacje stronom zainteresowanym na temat danego użytkownika oraz pomóc w jego zlokalizowaniu.